เขียนโดย พิภพ ธงไชย ชนเผ่าอินคาเป็นชนเผ่าที่เก่าแก่ที่มีอารยธรรมที่เจริญก้าวหน้ามาก และในชนเผ่าและชนชาติที่มีความเจริญก็ใช่ว่าจะเกิดขึ้นอย่างปุบปับทันทีทันใด หากจะต้องมีการสั่งสมและพัฒนาวิทยาการความรู้ของชนเผ่าหรือชาติของตนอย่างต่อเนื่องมาเป็นระยะเวลายาวนานพอสมควร ซึ่งรวมถึงการถ่ายทอดความรู้จากคนรุ่น 1 ไปสู่ชนอีกรุ่นหนึ่งต่อๆมา เพื่อชนรุ่นต่อๆมาจะได้พัฒนาความรู้นั้นต่อไป การถ่ายทอดความรู้นั้นเรียกกันในปัจจุบันว่า “การศึกษา” แต่ในหมู่ชนที่มีอารยธรรมระบบการศึกษาย่อมเป็นมากกว่าเรื่องของการถ่ายทอดวิทยาการความรู้นั่นหมายถึง ย่อมมีมิติในด้านอื่นๆแทรกซ้อนอยู่ด้วย เพราะแค่การมีเทคโนโลยีไม่อาจทำให้ชนชาตินั้นรุ่งเรืองอยู่ได้นานจึงทำให้น่าสนใจว่าชนเผ่าอินคามีการจัดระบบการศึกษาอย่างไร จากการอ่านหนังสือ ” ความลับของชนเผ่าอินคา” พอสรุปแนวทางการศึกษาแบบอินคาอย่างย่อๆได้ดังนี้

8 สิงหาคม พ.ศ. 2544 โดยรองศาสตราจารย์จุฑาทิพย์ ศาสตร์ของอินคากับการพัฒนามนุษย์ โดยรองศาสตราจารย์จุฑาทิพย์ อุมะวิชนี การที่คุณแพรวรรณ์ ( เดิม วิไล) วิทย์ประเสริฐกุล ทำการแปลบันทึกและเป็นบรรณาธิการหนังสือ”ความลับของชนเผ่าอินคา” เอง นับว่าเป็นเรื่องอัศจรรย์และน่าสนใจเป็นอย่างยิ่ง เนื่องจากชนเผ่าอินคามีอารยธรรมที่เก่าแก่มากและมีคุณค่าทางวิชาการอีกมากมาย ที่โลกปัจจุบันยังไม่สามารถอธิบายได้ ถึงแม้ชาวสเปนได้ทำลาย สิ่งที่ยังหลงเหลือจากอารยธรรมที่เก่าแก่มาก การที่ได้รับความรู้นี้จากชนเผ่าอินคาจึงนับว่ามีค่ายิ่งและเป็นจุดเริ่มต้นอันดีที่เป็นประโยชน์ต่อมนุษยชาติต่อไป ปัจจุบันมนุษย์ได้พัฒนาทางเทคโนโลยีอย่างมาก แต่แทนที่เราจะได้รับความสุขสงบแต่กับเผชิญต่อความเลวร้ายต่างๆมากขึ้น โศกนาฏกรรมต่างๆได้ทวีความรุนแรงยิ่งกว่าเดิม ไม่ว่าจะเป็นการเข่นฆ่า การก่อการร้าย ยาเสพติด โรคภัยไข้เจ็บ การสูญเสียความสมดุลในครอบครัว การเอารัดเอาเปรียบซึ่งกันและกัน